Tin tức

Phong tục đón Tết của đồng bào Kháng Quỳnh Nhai

15:44 - 10/02/2021
Ngoài chuẩn bị lương thực, thực phẩm cho những ngày tết, có một phong tục, tập quán được bà con rất coi trọng đó là tục gội đầu tiễn năm cũ, đón năm mới.

Dân tộc Kháng ở huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La có hơn 4.000 người, sinh sống chủ yếu ở một số bản, thuộc các xã Chiềng Ơn, Mường Giàng, Chiềng Khay, Cà Nàng, Mường Giôn. Trong đó, tập trung nhiều nhất ở xã Chiềng Ơn, với hơn 60% dân số và còn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống, trong đó có phong tục đón Tết cổ truyền rất đặc sắc và riêng có.

Hàng năm, vào tháng 12 âm lịch, người Kháng sẽ vào rừng lấy lá dong để gói bánh chưng, lấy lá chuối rừng để gói thịt nướng, rải mâm cơm Tết. Ngoài chuẩn bị lương thực, thực phẩm cho những ngày tết, có một phong tục, tập quán được bà con rất coi trọng đó là tục gội đầu tiễn năm cũ, đón năm mới.

Người Kháng vui trống chiêng ngày Tết

Tuy nhiên, nam, nữ lại có sự kiêng kỵ khác nhau trong tục lệ gội đầu tiễn năm cũ. Đối với chị em phụ nữ, chỉ được ra bến nước gội đầu vào ngày 29 Tết, không được gội vào ngày 30 Tết (tức đêm giao thừa). 

Vì bà con quan niệm rằng, hồn vía của người phụ nữ vốn yếu đuối, mà đêm 30 Tết thì vạn vật âm dương đều hiện hữu đón chào năm mới, cho nên nếu chị em phụ nữ đi gội đầu không may gặp phải những vong linh xấu thì sẽ bị ốm đau, bệnh tật…

Múa vui lễ hội rượu cần dân tộc Kháng 

Còn đàn ông, con trai, vốn được coi là phái mạnh, nên sẽ gội đầu vào ngày 30 Tết mà không sợ vong linh, ma tà làm hại. Đúng phút giao thừa, mọi người đều thức để lắng nghe loài vật nuôi nào trong nhà phát tiếng kêu trước, để dự đoán năm đó sẽ may hay xui. 

“Để gội đầu, phải có một chậu nước vo gạo, một ngọn cây nát, một ngọn cây so se, nhúng vào chậu nước, phủi qua đầu 3 lần, miệng cầu khấn xua đuổi, gột bỏ mọi xui xẻo, đau ốm bệnh tật, điều không may mắn của năm cũ trôi theo sông suối. Cầu mong tổ tiên phù hộ độ trì, đem những điều tốt lành nhất đến cho bản thân, gia đình, bản mình trong năm mới. Cầu trời đất làm cho mưa thuận, gió hoà, mùa màng bội thu, trâu bò đầy đàn, thóc lúa đầy bồ” - Bà Lò Thị Phắư, người am hiểu về văn hoá Kháng ở xã Chiềng Ơn, huyện Quỳnh Nhai cho biết.

Đồng bào Kháng thờ cúng tổ tiên trong ngày Tết phải có 2 cặp bánh chưng, 1 con gà luộc, nếu nhà có thì mổ lợn, thờ đầu lợn đã luộc chín, rót 2 chén rượu. Dù gà luộc, hay lợn luộc thì bát nước dùng của nó khi đặt lên bàn thờ tổ tiên cũng phải nóng hổi, khói toả nghi ngút mùi hương thơm của thịt gà, thịt lợn thay cho khói hương, với mong muốn gia đình đón năm mới được ấm áp, xum vầy.

Đặc biệt, người Kháng vẫn còn giữ một số kiêng kỵ nhất định vào ngày 30, mùng 1 Tết. "Ngày 30 Tết, mọi người kiêng không vào rừng chặt cây, đốn củi, đào đất, giã gạo... Bà con sẽ ở nhà dọn dẹp nhà cửa, sửa soạn bàn thờ tổ tiên và gói, luộc bánh chưng. Mồng 1 Tết, nhà nào nhà ấy đóng cổng, khép cửa không cho người lạ vào nhà, đặc biệt là người già và phụ nữ đang mang thai, vì bà con quan niệm, mồng 1 mà phụ nữ, người già xông nhà thì cả năm sẽ không gặp may mắn”- Bà Lò Thị Phắư cho biết thêm.

Điệu múa "Tăng bu" của người Kháng 

Bà con người Kháng sẽ bắt đầu chơi Tết từ ngày mùng 2 cho đến mùng 5 Tết cùng với cả nước. Bà con bản trên mường dưới đi thăm thân, chúc tết nhau những điều tốt lành nhất; tổ chức các lễ hội, dân ca, dân vũ, trò chơi dân gian đặc sắc của dân tộc mình.

Bà Điêu Thị Nhất, Trưởng phòng Văn hoá, Thể thao và Du lịch huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La cho biết: "Dân tộc Kháng có lễ hội đặc trưng là lễ hội 'Xên pang á'. Hiện nay phòng cũng đang phối hợp với Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch đang rà soát và lập hồ sơ để đề nghị Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch xem xét, đưa vào danh mục Di sản Văn hoá phi vật thể quốc gia. Còn một số lễ hội nữa, như lễ hội rượu cần cũng đã được bảo tồn và phát huy. Ngoài ra, các làn điệu dân ca, dân vũ của dân tộc Kháng cũng rất đặc sắc như điệu múa 'Tăng bu'. Điệu múa này ẩn chứa đầy tính nhân văn trong nghệ thuật truyền thống của dân tộc Kháng”.

Tết đến xuân về, đồng bào Kháng Quỳnh Nhai cùng với đồng bào các dân tộc trên địa bàn vừa vui xuân đón Tết đầm ấm, an toàn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, vừa thực hiện phòng chống dịch Covid-19 hiệu quả.

Theo VOV.VN

Theo dõi thêm tin tức đời sống, giải trí trên TRUYỀN HÌNH VOV

Tin tức liên quan

'Ròm' đoạt giải nam diễn viên xuất sắc nhất tại Liên hoan phim châu Á ở Rome, Italy
'Ròm' đoạt giải nam diễn viên xuất sắc nhất tại Liên hoan phim châu Á ở Rome, Italy

24/06/2021

Trần Anh Khoa, diễn viên trẻ thủ vai “Ròm” trong bộ phim cùng tên đã được trao giải thưởng nam diễn viên...

Du lịch Cà Mau: Điều chỉnh giảm quy mô và chuyển đổi hình thức tổ chức các hoạt động du lịch
Du lịch Cà Mau: Điều chỉnh giảm quy mô và chuyển đổi hình thức tổ chức các hoạt động du lịch

24/06/2021

Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau Tiêu Minh Tiên, dịch COVID-19 diễn biến hết...

Chiều 24/6, thêm 116 ca mắc COVID-19
Chiều 24/6, thêm 116 ca mắc COVID-19

24/06/2021

Bộ Y tế cho biết, chiều 24/6, Việt Nam có thêm 116 ca ghi nhận trong nước. Trong đó, tại TP.HCM có 61 ca, Đà...

Du lịch Hà Nội nỗ lực vượt khó thực hiện ‘nhiệm vụ kép’ giai đoạn mới
Du lịch Hà Nội nỗ lực vượt khó thực hiện ‘nhiệm vụ kép’ giai đoạn mới

24/06/2021

Dịch bệnh bùng phát liên miên khiến những điểm du lịch trên địa bàn Hà Nội buồn hiu hắt, hàng quán im ỉm......

Thành phố Tuy Hòa (Phú Yên) thực hiện giãn cách từ 15 giờ ngày 24/6
Thành phố Tuy Hòa (Phú Yên) thực hiện giãn cách từ 15 giờ ngày 24/6

24/06/2021

Ngày 24/6, Chủ tịch UBND thành phố Tuy Hòa (Phú Yên) Cao Đình Huy đã ký văn bản số 2317 về việc tăng cường...

Campuchia dự kiến đón khách du lịch đã tiêm vaccine Covid-19 vào cuối năm nay
Campuchia dự kiến đón khách du lịch đã tiêm vaccine Covid-19 vào cuối năm nay

24/06/2021

Campuchia sẽ mở cửa đón khách du lịch đã tiêm vaccine Covid-19 vào cuối năm nay. Đây là khẳng định của ông...

Trưa 24/6, thêm 127 ca mắc COVID-19, riêng TP.HCM có 75 trường hợp
Trưa 24/6, thêm 127 ca mắc COVID-19, riêng TP.HCM có 75 trường hợp

24/06/2021

Bộ Y tế cho biết, trưa 24/6, có thêm 127 ca mắc COVID-19; trong đó có 126 ca ghi nhận trong nước tại 7 tỉnh,...

Hải Phòng: Hoạt động trở lại vận tải hành khách, bến phà, bến đò
Hải Phòng: Hoạt động trở lại vận tải hành khách, bến phà, bến đò

24/06/2021

Thành phố Hải Phòng chính thức hoạt động trở lại vận tải hành khách bằng xe buýt, xe chở khách công cộng (xe...

Trào lưu rời thủ đô, ở resort và làm việc từ xa tại Philippines
Trào lưu rời thủ đô, ở resort và làm việc từ xa tại Philippines

24/06/2021

Rất nhiều người Philippines đang chọn lối sống “du mục kỹ thuật số” (digital nomad), vừa thoát khỏi sự ngột...

5 đường bay nội địa tạm dừng khai thác tới TP.HCM
5 đường bay nội địa tạm dừng khai thác tới TP.HCM

24/06/2021

Từ ngày 23/6, đường bay TP.HCM – Quảng Bình sẽ tạm dừng hoạt động bay chở khách để phòng chống dịch COVID-19....

Thời tiết hôm nay: Bắc Bộ giảm nhiệt, mưa lớn, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng
Thời tiết hôm nay: Bắc Bộ giảm nhiệt, mưa lớn, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng

24/06/2021

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, nắng nóng đã chấm dứt tại các tỉnh Bắc Bộ, nhiệt độ khu...

Sáng 24/6, có thêm 42 ca mắc COVID-19
Sáng 24/6, có thêm 42 ca mắc COVID-19

24/06/2021

Bộ Y tế cho biết, sáng 24/6, Việt Nam có thêm 42 ca mắc COVID-19, trong đó có 5 ca cách ly ngay sau khi...