Tin tức

Tục kỉng ceng chẹ: Ngày diệt sâu bọ của người Dao đỏ Yên Bái

10:22 - 23/04/2021
Với mong muốn diệt trừ các loài sâu bọ gây hại cho cây trồng ngay khi còn nằm trong trứng, hàng năm đồng bào Dao đỏ Yên Bái có một ngày kỉng ceng chẹ - ngày diệt sâu bọ.

Ngày kỉng ceng chẹ (hay còn gọi là ngày kinh trập - diệt sâu bọ) của đồng bào Dao đỏ Yên Bái thường vào một ngày của tháng 2, tháng 3 âm lịch và phải là ngày kinh trập theo lịch của người Dao. 

Đồng bào nơi đây không ai còn nhớ tục kỉng ceng chẹ có từ bao giờ, mà chỉ biết rằng theo ông bà, tổ tiên xưa, bà con sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, phụ thuộc vào tự nhiên. Vì vậy có những năm sâu bọ bùng phát gây hại, ảnh hưởng nặng nề đến năng suất cây trồng. Chính vì lẽ đó mà đồng bào đã lập ngày kỉng ceng chẹ và được duy trì đến nay, với mong muốn cây trồng xanh tốt bội thu, không bị sâu bọ gây hại.  

Các loại hạt giống được chuẩn bị 

Theo bà Triệu Thị Tiếp ở thôn 2 Túc, xã Phúc Lợi, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái, đến ngày kỉng ceng chẹ, bà con phải chuẩn bị đầy đủ các loại hạt giống như ngô, lúa, bầu, bí, vừng, lạc, đậu, đỗ… và các hạt giống này được đưa vào chảo rang chín để sâu bọ gây hại cây trồng bị diệt trừ.
"Từ xa xưa người Dao đỏ chúng tôi đã có tục kỉng ceng chẹ. Ngày kỉng ceng chẹ thường phải dậy sớm hơn mọi khi và chuẩn bị đầy đủ những loại hạt giống gia đình thường hay gieo cấy cho vào chảo để rang với ý nghĩa diệt trừ các loại sâu bọ khi còn đang ở trong trứng để không có cơ hội bùng phát, gây hại cây trồng", bà Triệu Thị Tiếp cho biết.

Diệt trừ sâu bọ bằng cách rang chín các loại hạt giống Hạt giống sau khi được rang chín có thể ăn, vãi ra vườn rau, ruộng lúa để tiễn các loài sâu bọ. Tay vừa vãi hạt vừa nói “Hôm nay là ngày kỉng ceng chẹ, gia đình đã chuẩn bị đầy đủ hạt giống và cũng thực hiện xong việc diệt trừ sâu bọ. Vì vậy tôi xin tiễn các loài sâu bọ không được gây hại cho cây trồng của gia đình”. Sau khi thực hiện xong công việc này người phụ nữ mới cùng gia đình dùng bữa cơm sáng trước khi đi làm công việc đồng áng.

“Kỉng ceng chẹ thì không phải kiêng kỵ nghiêm ngặt như những ngày đại kỵ như thần sấm, thần gió hay ngày kiêng hổ. Ngày kỉng ceng chẹ  thì gia đình vẫn đi làm bình thường, nhưng trước khi đi làm thì nhất thiết phải riệt trừ sâu bọ tức là phải đem rang hết tất cả các loại hạt giống mà gia đình gieo trồng. Tục lệ này vẫn được gia đình, bà con hàng xóm thực hiện hàng năm”, chị Thiều Thị Sính, thôn Lũng Hà, xã Phúc Lợi, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái cho biết thêm.

Hạt giống được rang chín

Ngày nay, khoa học kỹ thuật càng phát triển, đồng bào người Dao đỏ Yên Bái cũng đã biết áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong phòng trừ sâu bệnh gây hại, tăng năng suất, chất lượng cây trồng. Nhưng tục kỉng ceng chẹ vẫn được bà con người Dao nơi đây phát huy, như nhắc nhở con cháu biết về một phương thức bảo vệ cây trồng trước sự gây hại của các loài sâu bọ của đồng bào mình từ thủa xa xưa.

Thiều Nghiệp / VOV Tây Bắc

Theo dõi thêm tin tức đời sống, giải trí trên TRUYỀN HÌNH VOV

                                                                    

Tin tức liên quan

Sáng 11/5, Việt Nam ghi nhận 28 ca mắc mới COVID-19 tại BV Bệnh Nhiệt đới TW cơ sở 2
Sáng 11/5, Việt Nam ghi nhận 28 ca mắc mới COVID-19 tại BV Bệnh Nhiệt đới TW cơ sở 2

11/05/2021

Theo Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19, sáng 11/5, Việt Nam ghi nhận 28 ca mắc mới COVID-19 tại...

Thời tiết hôm nay: Bắc Bộ và Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt
Thời tiết hôm nay: Bắc Bộ và Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt

11/05/2021

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, ngày 11/5 có nắng nóng trên cả nước, có nơi nắng nóng gay...

Tối 10/5, Việt Nam có thêm 16 ca mắc COVID-19 ở cộng đồng
Tối 10/5, Việt Nam có thêm 16 ca mắc COVID-19 ở cộng đồng

10/05/2021

Theo Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19, tối 10/5, Việt Nam có thêm 17 ca mắc COVID-19, trong đó...

Yêu cầu dừng sinh hoạt tôn giáo ở địa phương có dịch COVID-19
Yêu cầu dừng sinh hoạt tôn giáo ở địa phương có dịch COVID-19

10/05/2021

Yêu cầu được Giáo hội Phật giáo Việt Nam đưa ra trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp với nhiều ca lây...

Lỡ 'mùa vàng', du lịch lại tìm cách xoay theo dịch
Lỡ 'mùa vàng', du lịch lại tìm cách xoay theo dịch

10/05/2021

Các công ty lữ hành dừng hầu hết tour khởi hành trong tháng 5, đồng thời tạm gác lại các chiến lược dài hạn...

Trưa 10/5, Việt Nam ghi nhận thêm 31 ca mắc mới COVID-19 trong nước, 1 ca nhập cảnh được cách ly ngay
Trưa 10/5, Việt Nam ghi nhận thêm 31 ca mắc mới COVID-19 trong nước, 1 ca nhập cảnh được cách ly ngay

10/05/2021

Theo Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19, trưa 10/5 Việt Nam có thêm 32 ca mắc mới COVID-19, trong...

Thời tiết hôm nay: Bắc bộ và Trung bộ trời nắng nóng
Thời tiết hôm nay: Bắc bộ và Trung bộ trời nắng nóng

10/05/2021

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, do ảnh hưởng của rìa Đông Nam vùng áp thấp nóng phía Tây...

Sáng 10/5, thêm 78 ca ghi nhận tại cộng đồng
Sáng 10/5, thêm 78 ca ghi nhận tại cộng đồng

10/05/2021

Theo Bộ Y tế, sáng 10/5, qua điều tra, truy vết, xét nghiệm, Việt Nam ghi nhận thêm 80 ca mắc COVID-19, trong...

Hoàn vé máy bay cho hành khách bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19
Hoàn vé máy bay cho hành khách bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19

09/05/2021

Các hãng hàng không nội địa như Vietjet, Vietnam Airlines, Bamboo Airways đều đã công bố chính sách hỗ trợ...

Tối 9/5, Việt Nam ghi nhận 77 ca mắc COVID-19 trong cộng đồng
Tối 9/5, Việt Nam ghi nhận 77 ca mắc COVID-19 trong cộng đồng

09/05/2021

Theo Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19, tối 9/5, Việt Nam có thêm có thêm 87 ca mắc mới COVID-19...

An Giang: Khu du lịch quốc gia Núi Sam tạm ngừng đón khách do dịch Covid-19
An Giang: Khu du lịch quốc gia Núi Sam tạm ngừng đón khách do dịch Covid-19

09/05/2021

Chiều ngày 9/5, ông Trần Quốc Tuấn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang cho biết, trước tình...

Quảng Nam: Dừng tắm biển và một số hoạt động tập trung quá 30 người tại thị xã Điện Bàn
Quảng Nam: Dừng tắm biển và một số hoạt động tập trung quá 30 người tại thị xã Điện Bàn

09/05/2021

Bắt đầu từ ngày 9/5, UBND tỉnh Quảng Nam tạm dừng một số hoạt động tại thị xã Điện Bàn...