Ẩm thực

Bánh Ít trong ngày tết "Xíp xí" của người Thái trắng Tây Bắc

07:15 - 13/08/2019
Tết "Xíp xí" là phong tục đặc trưng và độc đáo riêng có của người Thái trắng ở Sơn La và các tỉnh Tây Bắc. Trong ngày Tết "Xíp xí", đồng bào có thể chế biến nhiều món ăn khác nhau, song có một loại bánh không thể thiếu, đó là bánh Ít.

“Xíp xí” tiếng Thái nghĩa là 14. Tết “Xíp xí” của người Thái trắng được tổ chức vào ngày 14 tháng 7 âm lịch. "Xíp xí" chỉ diễn ra trong 1 ngày duy nhất, thậm chí là một bữa duy nhất vào trưa ngày 14 tháng 7 âm lịch hàng năm. 

Theo quan niệm của người Thái trắng, tết “Xíp xí” là ngày con cháu hướng về tổ tiên. Đồng thời, là dịp người lớn dành sự quan tâm, chăm sóc đặc biệt đến thế hệ trẻ. Vì vậy, ở nhiều nơi, đồng bào còn gọi “Xíp xí” là Tết trẻ con. 

Trong ngày tết "Xíp xí", ngoài thịt vịt, bà con có thể chế biến nhiều món ăn khác nhau, nhưng không bao giờ thiếu một loại bánh có tên bánh Ít. Mỗi năm, loại bánh này thường cũng chỉ được bà con làm một lần duy nhất vào dịp "Xíp xí".

Nguyên liệu chính để làm bánh Ít là bột gạo nếp...

Nhân bánh gồm thịt băm và đậu xanh. Trong đó, thịt băm được tẩm ướp theo đúng khẩu vị sao cho có vị ngọt đậm và dậy mùi hạt tiêu, phi hành thơm phức.

Lá dùng để gói bánh Ít có thể là lá chuối, hoặc lá rong lấy từ rừng...

Khi gói, sẽ gói ngược phần lưng lá. Trước khi gói, phải thoa chút mỡ vào lá để khi bóc bánh ăn, bánh không bị dính vào mặt lá mà dễ bóc.Bột hòa vào nước, trộn nhuyễn thành một khối trắng tinh, rồi nặn thành từng miếng nhỏ đủ để bao trọn lấy nhân bánh.

Khâu gói bánh là lúc đôi tay khéo léo của người gói được thể hiện.

Khi gói, đặt hai phần bánh ở hai đầu đối xứng trong tấm lá cuộn lại, xoắn nhanh và chặt tay rồi chập đôi hai đầu thành một, buộc đầu đó lại bằng một dây lạt mềm, cuối cùng cắt gọn cuống.Mỗi chiếc bánh Ít gồm 2 cái bánh đơn lẻ chập lại, tượng trưng cho đôi lứa hạnh phúc.Sau khi gói xong, bánh sẽ được xếp theo chiều dựng đứng vào chõ, hoặc nồi và xôi trong khoảng từ 1 đến 2 giờ đồng hồ để bánh chín đều.Mâm cỗ ngày Tết Xíp xí của người Thái trắng ở Sơn La - Tây Bắc không bao giờ thiếu bánh Ít.Ăn bánh Ít, cái dẻo của lớp vỏ bánh, vị thơm ngon có mùi đặc trưng của hạt tiêu trong nhân như hòa quyện vào nhau, rất đậm đà khó quên.

Đối với người Thái trắng, bánh Ít vừa để cúng tổ tiên, vừa để làm quà biếu cho bà con, anh em trong dòng họ, khách quý và trẻ nhỏ tới thăm nhà trong dịp tết "Xíp xí", thể hiện lòng mến khách.

Ngoài cúng tổ tiên, tết "Xíp xí" còn là dịp để người Thái trắng gặp gỡ, động viên nhau. Ảnh: Hội đồng hương xã Tường Phù, huyện Phù Yên, Sơn La sinh sống ở TP. Sơn La tổ chức gặp mặt nhân dịp tết "Xíp xí".

Ngày nay, buổi chiều ngày “Xíp xí”, chính quyền nhiều địa phương còn tổ chức hội vui chung, như thi ẩm thực, văn hóa văn nghệ, trò chơi dân gian dân tộc... Để rồi, những ai từng được tham gia, chứng kiến không khí tết “Xíp xí” cùng đồng bào, được thưởng thức hương vị đậm đà, ngậy thơm của bánh Ít thì dù một lần cũng sẽ nhớ mãi...

Thu Thuỳ/VOV Tây Bắc

Tỉnh thành Sơn La

Sơn La
Sơn La nổi tiếng với thị trấn Mộc Châu, nơi đoàn quân "Tây Tiến" từng đi qua.

Điểm đến Sơn La

Quỳnh Nhai - “vịnh Hạ Long” của núi rừng Tây Bắc
Nằm cách trung tâm thành phố Sơn La 62km về phía Tây Bắc, hồ Thủy điện Sơn La (phần lớn diện tích nằm trên địa phận huyện Quỳnh...
Đắm mình trong 'mùa vàng' Bắc Yên
Vào cuối tháng 9 đầu tháng 10 hằng năm, bà con dân tộc Mông tại huyện vùng cao Bắc Yên (Sơn La) bước vào mùa thu hoạch lúa. Những...
Nhà tù Sơn La: Trường học cách mạng
Nhà tù Sơn La là nơi lưu giữ chứng tích của một thời kỳ lịch sử đấu tranh cách mạng, tinh thần bất khuất của những chiến sĩ cộng...
Kỳ quan Dải Yếm Mường Sang
Thác Dải Yếm hay còn gọi là thác Bản Vặt. Đây là một kỳ quan tuyệt đẹp được thiên nhiên ban tặng cho người dân tộc Thái ở vùng...
Hang Thẩm Tét Toòng
Thẩm Tét Toòng là một hang đá ăn sâu vào thân núi, bên trong thang đá lung linh thạch nhũ.
Nà Ka
Có thể nói Nà Ka là một trong những thung lũng mận đẹp nhất của Mộc Châu.
Nhà máy thủy điện Sơn La
Nhà máy thủy điện Sơn La là công trình thủy điện lớn nhất Đông Nam Á trên dòng sông Đà.
Mường La
Mường La là nơi hội tụ của hơn 20 công trình thủy điện lớn nhỏ trên các dòng suối Chiến, Nậm Mu.
Ngọc Chiến
Nằm ở độ cao hơn 1800m so với mực nước biển nên Ngọc Chiến có khí hậu quanh năm mát mẻ.
Di tích nhà tù Sơn La
Nhà tù Sơn La do thực dân Pháp xây dựng năm 1908 để giam cầm các chiến sĩ cộng sản yêu nước.
Đỉnh Pha Luông
Pha Luông, “nóc nhà của Mộc Châu” là nơi mây trắng thường xuyên ôm đỉnh núi.
Tà Xùa
Cách Hà Nội khoảng hơn 200 km, Tà Xùa trở thành điểm đến của các bạn trẻ yêu thích những khung hình đẹp như mơ.
Mộc Châu
Mộc Châu có những đồi chè xanh, những cao nguyên tràn đầy nhựa sống, được ví như Đà Lạt của Tây Bắc.

Ẩm thực Sơn La Xem thêm

Chảy nước miếng với con đặc sản trắng bạch như thủy tinh
Cá thủy tinh hay còn gọi là (cá Ngần) mỗi năm chỉ xuất hiện một lần vào mùa hè trên dòng sông Đà. Trong khoảng thời gian này,...
Làm giàu từ đặc sản cá chua vùng lòng hồ sông Đà
Món đặc sản cá chua được nhiều người ưa thích và mang thu nhập ngày một khấm khá, ổn định cho bà còn ở vùng lòng hồ sông...
Điểm mặt những món ăn có tên gọi lạ lùng, nghe lần đầu ai cũng bất ngờ
Khâu nhục, cháo độc, da trâu thối, sỏi mầm... chỉ là một vài trong số rất nhiều món ăn hấp dẫn nhưng có tên gọi vô cùng độc đáo,...
Bánh Ít trong ngày tết "Xíp xí" của người Thái trắng Tây Bắc
Tết "Xíp xí" là phong tục đặc trưng và độc đáo riêng có của người Thái trắng ở Sơn La và các tỉnh Tây Bắc. Trong ngày Tết "Xíp...
Vịt nướng ống lam - Món ăn đặc sắc của người Thái Sơn La
Nhắc đến vịt nướng dường như ai cũng đã quá quen thuộc nhưng món vịt nướng ống lam của người Thái Sơn La với cách nấu đặc biệt...
Lên Sơn La thưởng thức măng bói ngọt thơm
Sơn La –Tây Bắc vốn nổi tiếng với các món ẩm thực dân tộc, trong đó có các món ăn rất đỗi quen thuộc với bà con, được chế biến từ...

Trải nghiệm Sơn La Xem thêm

Nhớ Mộc Châu mùa cuối năm
Nhắc tới Mộc Châu (Sơn La), nhiều người nghĩ ngay đến cao nguyên của hoa cải trắng, nhưng không chỉ có vậy, vùng đất này còn để...
Mã Pì Lèng và "tứ đại đỉnh đèo" thu hút giới trẻ
Mã Pì Lèng, Ô Quy Hồ, Pha Đin, Khau Phạ được mệnh danh là tứ đại đỉnh đèo của Việt Nam thu hút khách du lịch, dân "phượt", đặc...
Cuối tuần, lên Mường La tắm khoáng nóng Ngọc Chiến
Suối khoáng nóng ở bản Lướt, xã Ngọc Chiến, huyện Mường La, tỉnh Sơn La được xem như là đặc ân của tạo hóa.
Bình yên Hang Táu
Cảm giác đầu tiên khi đến bản Hang Táu (xã Chiềng Hắc, huyện Mộc Châu, Sơn La) là như đang lạc vào ngôi làng nào đó của châu Âu....
Mộc Châu: Bừng sáng sắc hoa trái mùa
Không cần phải chờ mùa xuân, ngay những ngày mùa thu với gió heo may và nắng đẹp này, vẫn có thể ngắm cao nguyên Mộc Châu bừng...
Theo chân người Mông đến chợ phiên Pà Cò
Chợ phiên Pà Cò cách thị trấn Mai Châu gần 40km về phía Bắc, nằm giữa trung tâm 3 xã Hang Kia, Pà Cò (Mai Châu) và Loóng Luông...
Vẻ đẹp Tây Bắc qua sắc thu vàng
Đến với xứ sở Tây Bắc vào mùa nào cũng đẹp vì bốn mùa tiết trời mát mẻ, trong lành và hoa thơm trái ngọt. Mùa này, sắc vàng của...
Lên Sơn La, tìm quả tiên đào
Đào Mèo Sơn La nức tiếng thơm ngọt, mát lịm và giòn rụm. Nhưng loại quả ngon đặc biệt này chỉ có ở những bản nằm sâu trong núi...
 Thác Dải Yếm: Điểm giải nhiệt cho mùa hè mát lạnh tại Mộc Châu
Nằm cách trung tâm huyện Mộc Châu 5km theo hướng quốc lộ 43 đi cửa khẩu Lóng Sập, thuộc địa phận bản Vặt xã Mường Sang huyện Mộc...

Cẩm nang du lịch Sơn La Xem thêm

Chia sẻ hành trình 2 ngày 1 đêm tại Mộc Châu
Mộc Châu vốn không phải là một địa điểm xa lạ đối với những ai thích đi du lịch. Hãy khám phá hành trình 2 ngày 1 đêm tại đây...
Bắt tay phát triển du lịch cộng đồng
Với tài nguyên thiên nhiên phong phú và nền văn hóa giàu bản sắc, du lịch homestay được xác định là một trong những thế mạnh của...
Du lịch Mộc Châu: điểm đến "gây thương nhớ" ngày Tết
Nếu bạn muốn ngắm nhìn bức tranh thiên nhiên toàn cảnh Mộc Châu lúc hoàn thiện nhất thì hãy đi du lịch Mộc Châu vào những ngày...
8 con đèo miền Bắc hút hồn dân du lịch bụi
Những con đèo miền Bắc gây ấn tượng bằng những khúc tay áo liên tục cùng cảnh quan hùng vỹ.
Khám phá 3 đồi chè trái tim đẹp nhất Mộc Châu
Nhắc đến cao nguyên Mộc Châu, người ta nghĩ ngay đến những đồi chè xanh mướt, bạt ngàn.
4 điểm ngắm hoa cải nở trắng trời tại Mộc Châu
Tháng 11, Mộc Châu chào đón bước chân người đến với những đồng cải bạt ngàn trắng muốt.
Đến Sơn La nhất định phải ghé thăm 9 điểm này
Sơn La với thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ nhưng cũng mộc mạc, hữu tình, luôn là một điểm đến hấp dẫn.